Wat is CLT?

CLT

Cross Laminated Timber (CLT) is een modern houtproduct dat voorziet in een breed scala aan toepassingen waar een constante prestatie vereist is.

In de gebouwde omgeving wil dit zeggen dat het toepasbaar is als constructiemateriaal. Het is een massief houten constructiemateriaal opgebouwd uit ten minste drie kruislings verlijmde enkel laags latten die haaks op elkaar zijn geplaatst. Door het kruislings verlijmen van de latten wordt zet- en krimpgedrag geminimaliseerd en een stijf en vormvast houtproduct vervaardigd dat toepasbaar is voor zowel wanden als vloeren. De gunstige constructieve eigenschappen maken grote vloeroverspanningen en wandconstructies mogelijk. Daarmee is het constructiemateriaal breed inzetbaar en een duurzaam alternatief voor de traditionele bouwmaterialen beton en staal.

Over het algemeen stelt CLT de bouwsector in staat om lichtere en kwalitatief betere gebouwen te realiseren. Door het lage eigengewicht van het materiaal behoeft het bouwwerk minder fundering en kan slanker worden gedimensioneerd. Bouwen met CLT vergt minder transport, is minder arbeidsintensief door eenvoudige montage en leidt tot een veiligere, schonere en stillere bouwplaats.

Hoe wordt CLT gemaakt?

CLT bestaat uit minimaal drie en maximaal negen lagen van vurenhouten latten met een dikte van 20 tot 40 mm die haaks met elkaar verlijmd zijn en geperst worden. De panelen worden gedroogd tot een vochtpercentage van 10-14%[1]. Dit zijn de beste condities voor het hechten van de lijm en het verminderen van scheurwerking. De productie van CLT is een grotendeels gesloten circulair proces waarbij het restafval veelal wordt hergebruikt. Onderstaande afbeelding geeft deze kringloop weer. Het ‘verloren’ materiaal wordt weer hergebruikt als biomassa. Zo is de fabriek op het gebied van energieverbruik vaak zelfvoorzienend[2].

CLT wordt geproduceerd in verschillende afwerkingsklassen. In het algemeen wordt onderscheid gemaakt tussen drie klassen, te weten klasse A (Zichtkwaliteit), klasse B (Industriekwaliteit) en klasse C (Inbouwkwaliteit). Klasse A wordt veelal toegepast als het hout in het zicht blijft. Zo worden bijvoorbeeld open lijmnaden, ingegroeide schors, aantasting door insecten en verkleuring weggewerkt. Klasse C is het minst schoon; klasse B valt hier tussenin.

Welke lijm wordt gebruikt voor CLT?

In Europa wordt veelal gebruikt gemaakt van twee soorten lijm: PUR-lijm of MUF-lijm. PUR is een lijm op basis van polyurethaan, MUF is gebaseerd op melamine-ureum-formaldehyde. Doorgaans wordt de voorkeur gegeven aan PUR-lijm; deze lijm is vrij van oplosmiddelen en formaldehyde en daarmee beter voor toekomstig hergebruik of recycling.

Welk hout is geschikt om CLT van te maken?

De gebruikte bomen voor CLT zijn voornamelijk naaldbomen. De meest gebruikte bomen zijn de douglas spar, westerse lariks en de dennenboom[3]. Navolgend wordt ter illustratie een vergelijk tussen snelgroeiend naaldhout en de bekende hardhoutsoorten weergegeven.

Is het hout dat voor CLT wordt gebruikt afkomstig van duurzaam beheerde bossen?

Vrijwel zonder uitzondering zijn de meeste CLT leveranciers aangesloten bij de zogenoemde Chain of Custody (CoC). Voorbeelden van certificeringen zijn FSC en/of PEFC. Deze certificaten waarborgen duurzaam bosbeheer.

Dragen houten gebouwen bij aan een betere leefomgeving?

Naast de technische voordelen heeft hout – mede door de natuurlijke basis – een vochtregulerende eigenschap. Daardoor draagt het gebouw bij aan een gezond en comfortabel binnenklimaat. Ook is aangetoond dat medewerkers minder gestrest en productiever zijn, studenten beter leren, patiënten sneller genezen en mensen over het algemeen gezien gelukkiger en rustiger leven in binnenruimtes waar houten elementen in verwerkt zijn[4]. Bovendien zijn houten gebouwen gezond. Het blijkt een significante meerwaarde te bieden in houten gebouwen te leven. Bewoners hebben een lagere bloeddruk, hartritme en stresslevel[5].

[1] Waugh Thistleton. (2018). 100 UK CLT Projects, [2] KLH UK. (2017). Frequently Asked Questions, [3] Waugh Thistleton. (2018). 100 UK CLT Projects,  [4] Planet Ark. (2015). Make it Wood, Housing, Health, Humanity. [5] Planet Ark. (2015). Make it Wood, Housing, Health, Humanity