Hoe brandveilig is CLT?

CLT

Elk bouwmateriaal wordt bij brand beïnvloed door vuurbelasting. Hout (en dus ook CLT) is brandbaar, maar vergeleken met bijvoorbeeld staal heeft het materiaal een voorspelbaar brandgedrag. Daarnaast is de energie die nodig is om een houten paneel te laten ontsteken, aanzienlijk hoger dan het laten ontsteken van een eenvoudige plank of lat. Vergelijk het met het aansteken van de kachel thuis: een dunne tak brandt sneller dan een houtblok. Dit maakt CLT tot een betrouwbaar constructiemateriaal.

Het verkolen van hout (pyrolyse)

CLT heeft een vochtgehalte van circa 10-14%[1]. Indien CLT wordt blootgesteld aan een verhoogde voorraad van energie, zal dit vocht verdampen bij een temperatuur van 100 °C. Zodra de temperatuur stijgt tot boven de 300 °C, gaat het hout verkolen[2]. Het verkolen van het hout is het resultaat van het thermisch ontleden ervan, ook wel pyrolyse genaamd. Deze koollaag wordt gevormd door een koolstof houdend residu. Een positieve eigenschap van dit residu is de warmte-isolerende werking ervan, waardoor de binnenste laag van het hout wordt beschermd en intact blijft. Door dit fenomeen blijft onder andere CLT lang in haar dragende functie voorzien. Daardoor kan in hogere mate dan bij staal en beton het brandgedrag worden voorspeld. Om een stalen of betonnen constructie brandveilig te maken, dienen extra maatregelen te worden genomen. Een houten constructie vormt van nature een beschermende laag door het proces van pyrolyse.

Is bouwen in hout altijd brandveiliger?

Bouwen met hout is niet per definitie brandveiliger. Het correct bouwkundig detailleren van een constructie maakt het verschil voor de veiligheid van een houten constructie. Zo zijn de verbindingen tussen de houten panelen van cruciaal belang. Eerder is geconcludeerd dat een houten constructie opzichzelfstaand goed kan functioneren in geval van het ontstaan van brand. Echter, als de verbindingen niet juist zijn ontworpen, ontstaat hier het zwakke punt en zal de constructie alsnog bezwijken. Constructieve stabiliteit wordt immers uit de verbindingen gehaald. De meeste verbindingsmiddelen zijn uit staal vervaardigd. Onbeschermd staal is kwetsbaar bij hoge temperaturen. Om de constructie brandveilig te maken, worden onbeschermde staalverbindingen in de regel dan ook brandwerend bekleed.

Is een sprinklersysteem noodzakelijk in een houten gebouw?

Volgens de International Fire Sprinkler Association (IFSA) is een sprinklersysteem de meest effectieve maatregel tegen brandpreventie. Dit wordt gebaseerd op de bewering dat tot op heden als gevolg van brand nog nooit meer mensenlevens geëist zijn in een gebouw met een juist ontworpen, geïnstalleerd en goed onderhouden sprinklerinstallatie[3]. Als kanttekening dient hierbij vermeld te worden dat geen onderdrukkingssysteem is gegarandeerd om altijd naar behoren te kunnen functioneren. Derhalve moet rekening worden gehouden met het feit dat een sprinklersysteem defect kan raken of buiten dienst kan zijn door bijvoorbeeld onderhoud. Evenzo moet worden geconcludeerd dat een sprinklersysteem een vertragende functie heeft en geen voorkomende. Een sprinklersysteem kan daarmee worden beschouwd als aanvullende maatregel, en niet als lijdende[4].

[1] Waugh Thistleton. (2018). 100 UK CLT Projects, [2] Hopkin, D. J. (2011). The Fire Performance of Engineered Timber Products and Systems, [3] Structural Timber Association. (2015). Fire during construction, [4] Waugh Thistleton. (2018). 100 UK CLT Projects